Zaterdag 2 december is het honderd jaar geleden dat Maria Callas werd geboren. Op allerlei manieren wordt er aandacht aan besteed: documentaires, artikelen, boeken, een film en in Nederland een speciaal concert van Phion met Francis van Broekhuizen en de sopraan Elenora Hu. En door Wiske, door mij, want ik ben een groot bewonderaar van Maria Callas. Al heel lang.

Ik denk dat het te danken is aan mijn grote zus, die dan tegen me zei, Willy moet je eens luisteren. We keken naar de foto van de mooie vrouw op de platenhoes. Samen luisterden we naar de prachtige stem uit de platenspeler. ‘Mooi he’, zeiden we dan. Het schijnt technisch niet perfect te zijn maar ieder is het er over eens dat zij behoort tot ‘s werelds grootste operazangers ooit. Dat heeft te maken met het bijzondere timbre en de passie en bezieling die zij in haar zingen brengt. Callas zingt uit het hart. Daar ging het om, de techniek kwam op de tweede plaats.

Ik bleef de zangeres volgen en toen zij door de miljonair Onassis ingeruild werd voor weduwe Jackie Kennedy was ik hevig verontwaardigd en bedroefd voor haar. In 1992 las ik de biografie van Arianna Stassinopoulos over haar turbulente leven. Daarna heb ik in Parijs haar graf gezocht op Pere Lachaise. Maar ze was niet begraven, ze was gecremeerd. Haar as is in 1979 verstrooid in de zee voor haar geliefde eiland Skorpios. We vonden uiteindelijk een gedenkplaat bij het Columbarium.*

Ze was in 1977 aan een hartaanval gestorven in een appartement in Parijs waar ze een eenzaam bestaan leidde. Na de dramatisch verloren liefde was haar hart gebroken en kon ze ook niet meer zingen als vroeger. Ze stierf aan een gebroken hart, vertelde Francis van Broekhuizen in de theatervoorstelling Maria Callas 100 jaar-een leven in aria’s.

Callas leefde voor de liefde en de kunst. Daar ging het om. Veeleisend was ze. Aardig willen zijn was er niet bij als het om haar vak ging: Kunst is domineren, Ik zal zo moeilijk zijn als nodig is om het beste te bereiken. Praat me niet over hoe het altijd is gegaan. Waar ik ben bepaal ik de regels. Ik werk niet voor geld maar voor de kunst. Je bent geboren als kunstenaar of niet.

Sterven aan een gebroken hart. Klinkt dramatisch. Maar past helemaal bij de gedreven en gepassioneerde kunstenaar Maria Callas. Alles of niets.

Als iemand van mijn zang iets gelukkiger wordt, heb ik mijn doel bereikt, zei ze vaak. Meer dan dat.