Laatste Avondmaal

Nee ik voelde me niet gekwetst. Het was me eigenlijk niet opgevallen. Ik had genoten de hele avond: van Parijs, de Franse cultuur, kunst, geschiedenis, de muziek, de dans, de sporters, de vreugde, het enthousiasme, de vormgeving, het camerawerk en ‘l Hymne a l’ Amour van Edith Piaf vanaf de Eiffeltoren gezongen door Celine Dion met naast haar de begeleider achter een piano vol regendruppels. Ik liet zelfs een traantje. De opening van de Olympische Spelen 2024. Teevee in optima forma.

Nee dat de spot gedreven werd met het Heilig Avondmaal was me ontgaan. En ook toen ik het terug zag voelde ik geen ergernis. ‘Jezus?’ als gezette vrouw omringd door 12 dragqueens. Voor de goede orde: ook Leonarda da Vinci heeft zijn visie op het verhaal afgebeeld. Hoe de mensen er toen uitzagen wist hij niet. En lagen in die tijd, in die cultuur de mensen niet aan tafel? En is er niet het verhaal dat da Vinci voor zijn modellen misdadigers gebruikte en voor Jezus en Judas dezelfde? Dat het beeld van het Laatste Avondmaal van da Vinci min of meer in ons collectieve geheugen de versie is van die laatste maaltijd van Jezus en zijn discipelen strookt waarschijnlijk niet met hoe ze er in werkelijkheid uitzagen. Niet als dragqueens schat ik in maar ook zeker niet als de figuren op het schilderij van Leonardo da Vinci. Wij weten het niet.

In de kunst maar ook in de commercie is het tafereel van het Laatste Avondmaal vaak uitgebeeld. Er is een Lego-versie, er zijn puzzels. In de schilderkunst is de muurschildering van Leonardo de trendsetter. Maar er zijn ook modernere uitvoeringen, zoals in Jesus Christ Superstar en in de Passion op de donderdag voor Pasen op tv. Daar zag ik het Laatste Avondmaal ooit in een friettent.

In de Kleine Kapel in Nijverdal hangt in de veertigdagentijd het schilderij van Sjef Hutschemakers. Ik vind het ieder jaar weer een mooi schilderij om naar te kijken tijdens het moment van stilte. De verlichte Jezus, waardoor hij, of is het een zij, herkenbaar is als ‘de geheel andere.’ We hebben er met elkaar ook wel over gesproken: wie zou Johannes zijn, of Petrus, of Judas? En waar zit jij? Waar zou jij willen zitten. Ook als vrouw kun je je met enige fantasie identificeren met een van de tafelgenoten.

Ik denk dat de commotie over het Laatste Avondmaal met dragqueens vooral te maken heeft met het feit dat spotten met een godsdienst niet voor iedere godsdienst is toegestaan. Dat het huis te klein is als er kritische opmerkingen, laat staan grappen, worden gemaakt over de Islam. Er steevast over respect gesproken wordt als dat gebeurt. Als Christen kun je inmiddels wel tegen een stootje. Sinds de zestiger jaren is er onophoudelijk gespot en geschopt tegen wat voor Christenen heilig is. Ik weet nog als de dag van gisteren hoe diep geschokt mijn ouders waren toen die lieve Mies Bouwman van Open het Dorp het Onze Vader belachelijk maakte. ‘Zo is het toevallig ook nog eens een keer’, heette dat programma. Van de Vara, de ‘linkse ‘, de ‘rooie’ omroep van de arbeiders. Er gaat geen dag voorbij dat Christenen beledigd of bespot worden. En erger: vervolgd. Kamerlid Ceder noemt het de meest vervolgde groep mensen op aarde. Ze hoeven geen warme arm om zich heen te verwachten, geen excuses. Geen oproep tot respect. Niet uit de socialistische hoek. Niet uit de linkse media. Ik denk dat daar de verontwaardiging vandaan komt.

Gekwetst, ik word een beetje kriegel als mensen daar elkaar mee om de oren slaan. Kom op, als je ergens voor staat moet je er tegen kunnen dat een ander er wat van vindt of zegt, ja er zelfs om lacht. Niet te lange tenen hebben. Aan de andere kant, een beetje rekening met elkaar houden is niet zo moeilijk toch? Waarom schoppen en trappen als je weet dat je daar een ander pijn mee doet? Tegen wat voor die ander heilig is?

De organisatoren van de openingsceremonie hebben inmiddels hun excuses aangeboden: ‘Het was nooit onze bedoeling om gebrek aan respect te tonen tegen welke groepering dan ook. De openingsceremonie probeerde de tolerantie van de gemeenschap te vieren. Wij denken dat we die doelstelling hebben behaald. Maar als mensen dat als aanstootgevend hebben ervaren, dan spijt ons dat echt.’

Kijk zo kan het toevallig ook nog eens een keer.

Foto: Het Laatste Avondmaal van Sjef Hutschemakers