Het is een prachtige uitgave. Een soort bijbel. Een hard kaft, een leeslint, goede kwaliteit papier, de letters niet te groot en niet te klein, de omslag in het korenblauw van de ogen en het blauwe jasje van de hoofdpersoon: Angela Merkel. Een dik boek van 704 bladzijden over ‘Herinneringen van 1954 tot 2021’ onder de titel Vrijheid. Een boek dat bestaat uit 5 delen, waarin een periode uit het leven van Merkel beschreven wordt, beginnend bij haar jeugd in voormalig Oost Duitsland en eindigend bij haar aftreden als bondskanselier.

Geen goedkoop boek, maar ik wilde de paperback niet afwachten. Als bewonderaar van deze ongeëvenaarde vrouwelijke politicus moest dit boek in de boekenkast. Het is een sieraad.

Ik heb al eerder over haar geschreven. Toen ze afscheid nam in 2021. Simply the Best heb ik haar genoemd. ‘Geen opsmuk, niet ijdel, deskundig, standvastig, ingetogen. Rustig, vriendelijk, integer.’ Ik heb haar een engel genoemd, de letterlijke vertaling van haar naam, en gewenst dat we een overheid hadden in de handen van mensen als zij. Daar was niet iedereen het mee eens, met name mensen uit voormalig Oost Duitsland zijn wel wat kritischer over wat ze bereikt heeft. In Europa wordt haar verweten dat zij met haar uitspraak Wir schaffen das de poort open gezet heeft voor vreemdelingen en alle problemen die daar uit voortgekomen zijn.

Ik lees het boek net als een bijbel, niet van begin tot eind maar af en toe een stukje. Wat me in de eerste plaats opvalt is dat ze er niet voor terugdeinst fouten toe te geven, regelmatig lees ik het: ik maakte een fout. Ze durft naar zichzelf te kijken. Maar ze gaat ook in op de kritiek die ze van alle kanten kreeg. Zorgvuldig legt ze uit waarom ze gedaan heeft wat ze heeft gedaan, waarom ze van bepaalde uitspraken en beslissingen nog steeds geen spijt heeft. Ze geeft een inkijkje in alles wat zich afspeelt voordat er een besluit valt. Ze komt naar voren als een vrouw die zich degelijk voorbereidt, goed kijkt naar alle kanten van de zaak, die zich verdiept in het standpunt van de tegenstander. Ze betrekt er altijd zoveel mogelijk mensen bij en haar gave om op een niet polariserende manier in gesprek te gaan met haar tegenstanders heeft haar veel opgeleverd.

Over de kritiek op haar uitspraak Wir schaffen das, gaat ze al op de eerste bladzijden van het boek in: Het is een heel gewone uitspraak voor mij. Hij drukt een houding uit. Noem het Godsvertrouwen, optimisme of gewoon de vastbeslotenheid om problemen op te lossen, tegenslagen te verwerken, dieptepunten te overwinnen en iets nieuws vorm te geven. We krijgen het voor elkaar, en als ons daarbij iets belemmert dan moeten we dat uit de weg ruimen, dan moeten we daar aan werken.

‘Gaan we doen’, zouden we zeggen in het Nederlands. Of: doen! Dat zou ik je willen aanraden: Kopen. Weggeven. Uitdelen. Lezen. Vrijheid van Angela Merkel.

Voor vrijheid, dat besefte ik al schrijvend opnieuw, is de moed nodig om je met het onbekende bezig te houden, maar bovenal is er waarachtigheid voor nodig – tegenover anderen en, dat is misschien wel het belangrijkste: tegenover jezelf. (Angela Merkel in de epiloog van het boek Angela Merkel Vrijheid)