Het is niet Breughel, het is ook niet Breugel, het is Bruegel. En de meeste winterlandschappen zijn niet van Pieter Bruegel de Oude, maar kopieën van zijn zoon, die zich Pieter Brueghel de Jonge noemde, wel met deftige H in de naam dus.

Het was winter, het sneeuwde, het vroor. De mensen kropen tevoorschijn uit hun huizen. Dikke jassen, warme mutsen, wanten en laarzen aan. Kinderen kwamen naar buiten in de straten. Sneeuwpoppen maken, sneeuwballen gooien, sleetje rijden, schaatsen.

Anno 2026 gaat de telefoon mee en worden plaatjes gedeeld met familie, met vrienden en op de social media. Mooie landschappen, vergezichten, intieme plaatjes van sneeuw op een tak. Want sneeuw is fotogeniek. Het kan eigenlijk niet mis gaan met een foto in de sneeuw.

Bij sommige plaatjes moet ik aan de sneeuw landschappen van Bruegel denken. Kijkschilderijen waar van alles op te zien is. Kleine tafereeltjes op een doek van een gezellig Brabants dorpje waar de mensen blij zijn omdat er sneeuw ligt. Zoals de Volkstelling in Bethlehem die in een sneeuwlandschap plaats vindt, waar je de mensen in de rij ziet staan om zich in te schrijven en waar omheen groot en klein geniet van de winter. Allemaal kleine ‘schilderijtjes’ op een doek bij elkaar van een dorpje in de winter.

Bruegel werd ruim 500 jaar geleden geboren ongeveer, de precieze datum is niet bekend. Hij stierf in 1569 en is dus niet oud geworden. De meeste werken heeft hij in de laatste 7 jaren van zijn leven gemaakt. Er wordt van hem verteld dat hij van uit Brussel naar het platte land ging om daar het leven te bekijken van de mensen op het platteland. Hij wordt ook wel de Boeren Bruegel genoemd, vanwege zijn schilderijen met boeren taferelen zoals de Boerenbruiloft en de Boerendans. Maar anderen noemen hem meer volks, een man; de kunstenaar van de gewone man, het volk. Je zou in zijn schilderijen boodschappen kunnen ontdekken. Volksgezegden en kritiek op de gezaghebbers van die tijd ( Spanje met Filips II) met name.

In de foto hierboven kan ik niet direct een boodschap ontdekken. Maar misschien lukt het met een beetje fantasie? Vragen kun je er wel bij stellen. Bij wie hoort dat hondje? Waar zouden die mensen daar rechts het over hebben? En wie is die persoon met die stok en rugzak daar links boven? Waar gaat die heen? Wat wil de fotograaf ons vertellen ?

• Van de Volkstelling in Bethlehem is een veel verkochte puzzel
• Foto boven: Noetselerberg 11-01-2026 van Roy Zijstra, die wel wist hoe je Breughel schrijft

Puzzel Volkstelling in Bethlehem Pieter Bruegel de Oude