Hij had dus wel gesproken over toen, of beter: geschreven. Gereageerd op een advertentie in een blad met de naam Ons Recht. Eind 1972, twee jaar voor zijn overlijden. Iemand met wie hij ‘in de opleiding’ had gezeten en die net als hij bij de OnderZeeDienst had gediend. En die net als hij ‘behoorlijk fed up’ was geweest na de oorlog. Iemand aan wie hij blijkbaar een brief had geschreven en voor wie hij een luikje open gedaan had over ‘toen.’ Ene Piet die na de oorlog net als hij ‘met toekenning van pensioen uit dienst gestapt na een heleboel moeilijkheden’ en naar Canada geëmigreerd en daar een nieuw leven opgebouwd. De brief zat ergens in een envelop tussen de brieven van mijn vader en was er kennelijk door mijn moeder aan toe gevoegd na het overlijden van onze vader in 1974.

Het luikje was dus een klein beetje opengegaan eind 1972 in een brief aan Piet Barzelay in Pictou Canada. Piet schrijft hem begin januari terug en besluit de brief liefdevol, vaderlijk bijna:

Ik heb nog wel het een en ander te vertellen, maar wil daarmee wachten totdat ik weer wat van jou gehoord heb. Bedankt voor het schrijven Ko. Ik vond het reusachtig, en als je weer eens een paar minuten tijd hebt, klim in de pen he? Met hartelijke groeten, ook aan de familie, Piet

27 November 1974 overleed onze vader, onze moeder overleed ruim 30 jaar later in 2006. Tussen de brieven die we na de dood van ma vonden in de linnenkast zat ook de blauwe luchtpostbrief uit 1973 van Piet Barzelay uit Canada. Ik vroeg me af wat pa geschreven zou kunnen hebben en of er nog meer brieven zijn verstuurd en of die Piet op de hoogte was van het overlijden van pa in 1974. Dat pa een fatale hartaanval kreeg na een gesprek in Rotterdam met een ouwe maat en dat hij ruim een jaar voor zijn dood reageerde naar een maat uit de OnderZeedienst van vroeger geeft aan dat het luikje naar ‘toen’ niet helemaal dicht is gebleven.

In het zakagendaatje van Pa dat wij aantroffen na zijn dood las ik aantekeningen van wat hij zoal had gedaan in het jaar 1974 en teksten die hij blijkbaar mooi vond of die hem troostten. Bijbelteksten. En deze van Augustinus:

Ons hart is van binnen onrustig. Totdat het rust vindt in U.

Dat we anno 2025 een paus hebben die Augustijn is, in de tijd dat ik aan het schrijven ben over mijn vader vind ik wonderbaarlijk: het bewijs dat toeval niet bestaat en dat alles met alles verbonden is, dat niets verloren gaat. Het ontroert me. Die onrustige pa van ons, die kinderlijk gelovige man: voor zoveel bang geweest maar niet om te sterven: zijn rust gevonden.

Laatste Oorlogsverhaal J. A. de Bruine? Nee 22 mei 2025 komt er nog eentje in de serie Wiskes over het Oorlogsverleden van mijn, onze vader Johannes Arie de Bruine. 22 Mei, de dag dat Pa terug kwam na zes jaar in 1945. Met de verhalen van de kinderen Gilles, Didi en Adrie over die dag opgetekend in een herinneringsboekje ter gelegenheid van de 100e geboortedag van pa, samengesteld door Bouke Meindersma en uitgedeeld op de familiedag 5 april 2009 in Luttenberg. Wordt vervolgd dus… woensdag 22 mei.

Voor de hele serie Oorlogsverhaal J. A. de Bruine naar beneden scrollen of wildebruine.blog