Hier onder* het tweede gesprek dat ik had met Harry Mengers voor Hier in Hellendoorn. Vorige week over de Vrouwenbeweging in de 70/80 er jaren van de vorige eeuw waar ik hier ter plaatse bij betrokken was. Vandaag over waar ik nu mee bezig ben, me voor inzet, maar vooral veel voldoening uit haal, plezier en saamhorigheid: De Kleine Kapel Noetsele. (De toevoeging Noetsele omdat we daar begonnen zijn, in de wijk Noetsele van Nijverdal dicht bij de Noetselerberg).

De kerken lopen leeg. Het kerkbezoek neemt af. Steeds minder mensen noemen zich gelovig. In Nijverdal is dat ook het geval, al moet gezegd worden dat in de kerkelijke gemeente waartoe ik behoor we niet mogen klagen, sterker zij bloeit met allerlei verschillende activiteiten. Gisteravond gingen ruim honderd mensen op de fiets happen en trappen door de natuur onder het motto ‘op avontuur’. Maar vooral ouderen zijn lid van de kerk en bezoeken de diensten ook in Nijverdal. Mensen willen zich steeds minder binden.

En toch.

De belangstelling voor spiritualiteit en bezinning is groot in een tijd van ‘druk druk’ ‘moeten moeten’ van presteren, van haast, van veel, van vol. Nieuwe vormen van kerkzijn proberen een antwoord te vinden en te zijn op het verlangen naar onthaasten en verdieping. En tevens een antwoord op het verlangen ‘ergens bij te horen’ door het vormen van groepen en groepjes. De Kleine Kapel is daar een voorbeeld van. Ik noem het mijn kleine kloostertje.

* Klik hieronder voor het interview:

https://www.hierinhellendoorn.nl/dat-zou-ik-ieder-mens-gunnen-de-weldaad-van-de-stilte-de-ruimte-en-de-rust/

Vandaag een Wiske met het interview op Hier in Hellendoorn (*zie de link hieronder).

Zenleraar Harry Mengers, die ik zelf ooit interviewde in het programma Watbezieltje op HOitv vroeg me of ik in twee gesprekken iets wilde vertellen over wat ik in de jaren dat ik in Nijverdal woon heb gedaan. Ik koos twee onderwerpen. Iets uit de eerste jaren in Nijverdal en datgene waar ik nu anno 2025 aan bijdraag.

Ik koos voor de Vrouwenbeweging in de jaren 70, 80 waar ik indertijd deel van uitmaakte, aan heb bijgedragen en waar ik nog altijd met heel veel plezier op terugkijk. En trots! Want wat is er veel veranderd in 50 jaar. En die jaren waren het begin van een verandering die nog steeds gaande is.

In die tijd werd je nog ontslagen als je ging trouwen of kinderen kreeg in mijn geval. Nu ben je geen ontaarde moeder meer als je werkt. Kinderopvang, zwangerschapsverlof, gelijke betaling, noem maar op. Vrouwen die er staan, zich laten zien. Maar ik maak er ook kanttekeningen bij. De saamhorigheid schiet er wel eens bij in, bij al dat ‘voor jezelf opkomen, je grenzen stellen, jezelf zijn.’ Gelukkig zijn er vrouwen die ons daar aan herinneren, met name de vrouwen uit andere culturen leven ons dat voor.

Opvallend, toen de tekst al op papier stond, kwamen de woorden, vrouwenbeweging en Dolle Mina in de media weer voorbij. Veel zeggend. Er moet nog veel gebeuren.

Dank Harry! Door het gesprek kwamen er nog heel veel meer herinneringen boven uit die tijd. Het was een mooie tijd. Ik had het niet willen missen!

• Foto Den Haag met de twee oudste kleindochters.

• Lees hieronder het interview.

https://www.hierinhellendoorn.nl/wil-de-bruine-het-is-dankbaar-werk-om-vrouwen-met-elkaar-te-verbinden/?fsp_sid=3376

Gisteravond in de late avondzon reed er eentje voorbij in de straat aan de overkant. Een dame op een fiets met een wit hesje. Op weg naar een mevrouw of een meneer. Om te douchen, te wassen, sokken uit te doen, te helpen met de medicijnen: ‘klaar te maken voor de nacht.’

Een lid van het team Het Oude Spoor Wijkverpleging van ZorgAccent*.

Het is al weer een paar weken geleden dat ze binnen kwamen, iedere morgen en iedere avond: de dames van de thuiszorg.

Goedemorgen, heeft u lekker geslapen, hoe gaat het, waar kan ik u mee helpen, kan ik nog iets voor u doen? Zonder uitzondering vriendelijk, zorgvuldig, hulpvaardig, kundig.

Wat woont u hier mooi, wat een mooi huis! Zonder uitzondering bij binnenkomst, waarop ik dan steevast antwoordde: en het is ook nog een heel gezellige en fijne buurt.

Eigenlijk kende ik weinig mensen die werkzaam zijn in de zorg: uit de verte wel maar niet van dichtbij. Ik heb veel respect gekregen voor de dames, ja het waren alleen maar vrouwen: hun professionaliteit, respectvolle houding en behandeling, hun vriendelijkheid.

De gezellige praatjes over van alles, wie ze waren en waar ze vandaan kwamen bijvoorbeeld, iedere morgen en avond waren belangrijk, waardevol. En niet te vergeten de antwoorden op mijn vragen: Ziet de wond er goed uit? Is het normaal dat het hier nog zo zeer doet? Mag ik dit wel al doen? Loop ik zo goed? Kan ik stoppen met die prikken? Wil je achter me aan lopen als ik de trap op ga? En er af? Wil je even…

Ik heb ze gevraagd of ze hun werk leuk vonden. Zonder uitzondering vertelden ze dat ze hun werk graag deden: allemaal verschillende mensen, een ‘zekere vrijheid’, (lekker op de fiets naar de mensen), niet te zwaar, een fijn team, duidelijke afspraken, mooi werk.

Mooi werk, ‘want de mensen zijn blij als je komt, het is fijn mensen te kunnen helpen, soms krijg je hele mooie gesprekken en ontstaat er een band als je mensen al heel lang helpt.’

Mooie mensen, met een mooi beroep. Dankjulliewel lieve dames van ZorgAccent team Het Oude Spoor! Het was goed, zeer goed!

• In de uitgebreide map van ZorgAccent vol info vond ik een formulier waarop ik mijn waardering over de ontvangen wijkverpleging kon melden. Hierbij!
• http://www.zorgkaartnederland.nl

De laatste dag van juli. De laatste dag dat ik mag genieten van de afbeelding van juli op de kalender. De kalender van Amnesty die ik al jarenlang voor het nieuwe jaar bestel. Als je aan tafel zit heb je er het zicht op. Naast het keukenblok met de kookplaat en de koelkast. Deze week keek ik er samen naar met mijn nicht. Ze was op de fiets gekomen uit Twello, en ze had wat meegenomen voor bij de koffie omdat ze iets te vieren had. Haar oog viel gelijk op de kalender en ze sprak over haar liefde voor de zee. Hoe diep ontroerd ze kan raken door de zee.

En we spraken over vroeger. Hoe ik, haar tante, de hele zomervakantie bij haar moeder en vader logeerde in Katwijk. Mijn ouders waren verhuisd naar Brabant, maar zus Didi was na haar huwelijk weer in Katwijk gaan wonen. De plaats waar we vandaan komen. Geworteld waren. In de vakantie ging ik terug. Zes weken lang. Dan ging ik ‘s morgens werken als hulp in de huishouding bij Duitsers die een appartement huurden in de maanden juli en augustus aan de boulevard. ‘s Middags gingen we dan naar het strand, mijn zus en een vriendin en de kinderen. Ik vertelde hoe dat was. Hoe we dan op de fiets met tassen vol handdoeken, emmertjes en schepjes, hoedjes, petjes en luiers, eten en drinken naar het strand gingen. Hoe we op blote voeten met onze schoenen in de hand door het mulle zand zuchtend het pad omhoog worstelden. De kinderen aan de hand of op de arm. Hoe blij je dan was dat je boven was en naar beneden kon rennen. Met je voeten diep in het zand. Het zachte warme zand. En hoe zeer het dan deed als je per ongeluk op een schelp stapte.

Ik zie het voor me: een klein meisje met een wit hoedje met een schepje en een emmertje aan de rand van het water, de voetjes in het warme water van het zwinnetje. Helemaal in haar eigen wereldje. Onverstaanbare woordjes brabbelend. De geribbelde bodem van het zand in het zwin. De glinsterende zon over het water. De bruisende branding van de zee in de verte. Grote en kleine kinderen spetterend en spattend aan de rand van de zee.

Nicht is vier keer oma geworden het afgelopen jaar. Ze is sinds kort gestopt met werken. De komende jaren gaat ze net zo genieten van die kindertjes zoals haar moeder dat deed van haar kinderen en kleinkinderen. En op een dag neemt ze ze mee naar het strand, ik weet het zeker. In Katwijk.

*De laatste aflevering (6) van Reis door de Kamer (Voyage autour de ma chambre). juni en juli 2025: ‘huisarrest’

*Amnestykalender Kunst en Poëzie van Blekking&Blitz http://www.amnesty.nl

* Zomerdag, Brighton Beach Edward Henry Potthast Olieverf op paneel

* Een zwin is een geul van water tussen de zandbanken parallel aan de kust. Bij laagwater uitermate geschikt voor kleine kinderen om in te spelen: ondiep en warm water.

Het klokje is al meer dan 60 jaar oud. Ik zie het staan bij ons in de voorkamer in Breda. Op een kastje van licht eiken met daar op een enorm houten beeld van een hert en daarnaast het klokje. Ik vond het hert niet mooi maar het klokje wel. Als ik later bij mijn moeder op bezoek was in Hoogeveen keek ik er altijd weer even naar. Niet om te zien hoe laat het was, maar omdat ik het een mooi klokje vond. Na de dood van mijn moeder is het in mijn huis terecht gekomen. Hier staat het op de vensterbank in de keuken. En nu kijk ik er vooral naar om te kijken hoe laat het is. Het klokje loopt nog altijd. Af en toe een batterijtje er in en dan gaat ie weer. Als je er dichtbij staat kun je hem horen tikken.

Ik kijk vaak op de klok realiseer ik me. Het eerste wat ik doe: kijken op mijn telefoon hoe laat het is. Of ik kort geslapen heb of lang. Ik kijk of ik nog genoeg tijd heb om voor ik ga schrijven nog iets anders te doen. Ik kijk of het al tijd is voor koffie of thee, om te eten, wanneer ik de Tour de France moet gaan kijken, of ik al weg moet, of het bezoek er aan komt, of het geen tijd is om te slapen. De klok structureert mijn dag, mijn leven. Zelfs nadat ik ben opgehouden te werken, sterker nog ik heb het gevoel dat de klok meer dan ooit het raamwerk van mijn leven is geworden.

Ik verlang wel eens naar het kind, dat geen idee heeft van tijd. Het kind dat alles vergeet, het kind dat opgaat in dat waar ze mee bezig is. Die van haar moeder hoort wanneer ze naar school moet, of eten, of slapen. Of te leven als de oermens die ging slapen wanneer het donker werd en die wakker werd bij het licht, die ging eten als hij honger had. Of de onbevangenheid te hebben van die jonge vrouw die langs zou komen en die in haar tuintje aan het werk was en opbelde: ‘Ik was zo lekker bezig, ik was de tijd helemaal vergeten!’

Vrij zijn heet dat. Los.

• Aflevering 5 van de serie Reis door mijn kamer (Voyage autour de ma chambre)

Daar staat hij. Je kan hem niet over het hoofd zien als je rond kijkt in de kamer. Een woeste hond zorgde voor de beschadigingen. Daarom verdween hij lang in een kast. Maar bij een verhuizing kwam hij weer tevoorschijn en zag ik opnieuw hoe mooi hij was, ook, zelfs, met die beschadigingen. Ze vallen mij niet meer op.

Franciscus. Ik ben gek op het beeld. De kleuren, het bijzondere blauw, de ingetogen blik van de figuur. De neergeslagen ogen. Het primitieve. Een soort van boom met een tak. Met een paar dezelfde blaadjes. Twee vogeltjes, waren het er ooit geen drie? De verhoudingen die helemaal niet kloppen. Een kindertekening.

In 1980 gingen we naar Polen. Op advies van goede vrienden die er al jaren heen gingen en dol enthousiast waren over het land, haar inwoners en de natuur. Ik was minder enthousiast, ik werd pas weer enthousiast toen we de grens van Oost Duitsland over gingen naar West Duitsland. Ik stond doodsangsten uit bij de grens waar je uren stond te wachten tot je eindelijk verder mocht. De dreigende grensbewakers in uniform, bewapend met geweren boezemden me angst in. Ik was steeds maar bang dat er misschien iets niet in orde zou zijn met de papieren of dat er toch iets gevonden zou worden in de bagage. Ik had geen moment het gevoel lekker op vakantie te zijn. Lekker uit eten, of iets drinken op een terrras, ho maar. Winkels die bijna leeg waren. Het was ook nog slecht weer. In Warschau kochten we het beeld, om onze zloty’s op te maken. Het enige wat ik de moeite waard vond in een soort van souvenirwinkel met ambachtelijk houtwerk. In gedachten was ik al op de terugreis.

Lang heb ik gedacht dat het Jezus was, bij ons op de schouw. Pas veel later realiseerde ik me dat het Franciscus was. Dat ik dat niet eerder had gezien had te maken met het feit dat ik me niet zo bezig hield met heiligen als protestants meisje.

En wat werd ik wijs met het beeld. Hout en was. Prachtige vrolijke kleuren. Primitief. Eenvoudig. En hadden we niet een paus uit Polen ? En kwam er niet een paus die zich Franciscus liet noemen? En was Franciscus van Assisi niet een van de grootste heiligen uit de geschiedenis van de katholieke kerk? En heb ik niet heel veel opgestoken van Franciscaan Felix die deel uit maakt van het team van de Kleine Kapel in mijn woonplaats en die ons altijd vrede en alle goeds toewenst?

Nee die reis naar Polen had voor mij niet gehoeven, maar dat beeld zou ik voor geen geld hebben willen missen. Een beetje kapot beeld van een heilige, dat past me wel.

• Franciscus van Assisi was de zoon van van een rijke koopman. Hij verkocht zijn bezittingen en koos voor een leven van armoede en geloof. Hij stichtte de Franciscaner kloosterorde. Hij is vooral bekend om zijn liefde voor de natuur en de dieren. In 1228, 2 jaar na zijn dood werd hij heilig verklaard. Assisi, de geboorteplaats van Franciscus( 1182) is een plaatsje in Umbrië , Italië.

* Aflevering 4 uit de serie Reis door mijn kamer (Voyage autour de ma chambre), juni, juli 2025.

10 Jaar geleden vond ik hem in de kringloopwinkel in Tubbergen. De tafel voor in de keuken. De eettafel. 85 Euro. Ik was met ons wandelclubje, de Golden Girls. We hadden een prachtige wandeling door het Twentse land gemaakt en kwamen langs de winkel toen het begon te regenen. Even schuilen in de winkel en gelijk maar even rondsnuffelen. En toen stond hij daar. Ik moest nog een eettafel voor in mijn nieuwe leven weer alleen. Ik moest ook op de centjes letten, en deze tafel stond me aan. Sober, klooster, kroeg, hout, niet te groot, niet te klein en niet te duur. Wat vonden de dames er van? De dames adviseerden unaniem: doen. Er kwam een sticker op de tafel ‘verkocht’ en enkele dagen later werd hij opgehaald.

Het is de plek waar het meeste gebeurt in het huis. Waar ik het meest ben. Daar wordt ontbijtje genuttigd, de krant gelezen, geschreven, gegeten, koffiegedronken, wijn of bier, gesprekken gevoerd, een spelletje gespeeld. Daar zitten we ook meestal als ik bezoek krijg. De stoelen passen er goed bij. Af en toe leg ik er een kleed over, voor de kerst of een andere feestelijke gelegenheid. Maar uiteindelijk haal ik het kleed er toch altijd weer af omdat ik dat toch het mooist vind. Maar altijd een bloemetje erop. Een kleurig bloemetje. Een mooie bos of een vers geplukt bosje langs de kant van de weg. Of eentje uit een grote bos, eentje die nog mooi is gebleven.

Aflevering 3 uit de serie Reis door mijn kamer. (Voyage autour de ma chambre)

Daar zou ik ‘spiet’ van krijgen. Van die rooie deur. Net als van allerlei andere dingen. Zoals de open trap en de ‘open’ deurloze benedenverdieping. De aannemer vond het niks. Om mij heen werd er ook negatief op gereageerd. Lacherig over gedaan. Ach ja jij: ‘ie bint ‘n apatn.’

In Hilversum was de kleur van de voordeur bepaald samen met vriendin J. We kwamen op rood omdat het mooi paste bij wit en grijs. Zo zou het toch een beetje een huis in de stijl van de Stijl* worden. Primaire kleur rood en ‘niet-kleuren’ zoals grijs en wit. Wit boven en verschillende grijzen beneden. En een deur die er uit moest springen. Een contrast. Rood. De kleur van de liefde. We filosofeerden over de vele symbolische betekenissen van en associaties met de kleur rood. Zo spraken we over het verhaal in de bijbel van het scharlaken rode koord dat de hoer Rachab aan het raam van haar huis op de stadsmuur van Jericho bevestigde, als teken voor de Israëlieten het huis te ontzien bij de aanval op de stad. Uit dank dat zij twee spionnen geholpen had en beschermd. Als enige werd zij en haar familie gespaard bij de verovering van Jericho door de Israëliërs. Dankzij het rode koord.

Ik heb geen spijt gekregen. In tegendeel. Ik vind het nog steeds een mooi huis met een mooie deur. Als mensen vragen waar ik woon, verwijs ik naar de rooie deur. De enige in de straat. Niet te missen. En dan ook nog de verbinding met de buurt hier tegenover: Het Rooie Dorp.

Er hangt nu een briefje op de rode deur: Hallo, kom maar achterom 🙂

• De Stijl was een Nederlandse kunstbeweging ontstaan in 1917. Het Rietveld Schroderhuis was een voorbeeld van De Stijl architectuur. Kenmerken waren: strakke lijnen en vlakken, geometrische vormen primaire kleuren en non-kleuren (grijs en wit). Gebouwen met duidelijke geometrische vormen en een heldere kleurverdeling. De architectuur was gericht op functionaliteit en eenvoud, waarbij de vorm volgde uit de functie. (Wikipedia)
• Jozua 2: Rachab een prostituee( nb ook wel als herbergierster aangeduid) redt spionnen van het Israëlische volk uit handen van de koning van Jericho. Zij verborg de verspieders op het dak van haar huis onder bossen vlas. Ze liet de spionnen toen het gevaar geweken was ontsnappen uit haar raam aan een rood koord.

• Aflevering 2 van de serie Reis door mijn kamer. (Voyage autour de ma chambre)

Ja dat is altijd lastig in het Frans. In het Nederlands zeg je, zij is 65 jaar en in het Frans zeg je, zij heeft 65 jaar: Elle a 65 ans. Dat klinkt toch positiever zou je kunnen zeggen. Je hebt maar mooi 65 jaar gekregen. En dat heeft ze vandaag: onze Bea, onze juf, onze collega Frans. Soixante-cinq ans! En dat zou je niet zeggen als je haar ziet sjouwen met haar tassen door de gangen van Reggesteyn. En dat zou je niet zeggen als je haar druk bezig ziet met besognes voor de school, of voor haar leerlingen of voor de sectie, of voor haar vak, of voor haar collega’s of voor haar oud-collega’s of voor.. En dan heeft ze ook nog kinderen, en een kleinkind, en een hond en vriendinnen en doet ze ook nog heel veel voor haar kerk. Ze heeft veel te geven met al haar 65 jaren.

Maar het is wel zo, ze is nu echt 65. Ja, het klopt ze is zelfs lid geworden van de ouderenbond. Ja ze moet ook wat rustiger aan doen. En denkt ze ook al niet een beetje na over een elektrische fiets? En aan haar pensioen? Ja Bea wordt een beetje ouder, maar ze blijft fris en vrolijk, actief, geïnteresseerd en op de hoogte.

Je kan goed genieten: in gezelschap en in je eentje Bea, je bent sociaal, een verbinder, hartelijk en scheutig met complimenten. Daarom deze Wiske ook met complimenten voor jou! Een hele fijne verjaardag toegewenst en een heel mooi nieuw levensjaar. Vol vrede en alle goeds. Je bent een mooi mens. We zijn blij met je.

Bisous van Wiske en de collega’s

Het is kwart over acht in de morgen. Vanuit mijn bed kijk ik uit op het terras. In het raam van de openstaande deur zie ik het piepkleine wilde tuintje achter mijn huis weerspiegeld. De zon schijnt. De vogels kwetteren. Het is een prachtige morgen. Een lied komt naar boven. Het lied. Morning has broken. Van Cat Stevens.

Ik zoek het nummer op. En speel het af. Het is mooi. Het is en blijft* een wonderschoon nummer. Op de een of andere manier vertaalt het mijn gevoel. Mijn mooie-morgen gevoel. Een nieuwe dag. Een nieuw begin. Ik stuur het door naar een vriendin. Zij houdt ook van het lied en ik weet dat het vandaag een bijzondere dag voor haar is. Ze appt me terug dat zij dat lied ooit eens cadeau gaf op een singletje. Maar dat die ander niets met het lied had. Dat kan. Dat jij diep geraakt wordt door iets. Dat jij van de daken zou willen schreeuwen, hoe mooi, hoe fijn, hoe gelukkig, het is; het je maakt. En dat die ander het niet zo voelt, het niet snapt, de schouders op haalt. Je wilt het delen met de wereld. Maar de wereld interesseert het niet.

‘Misschien vind je het niks‘, vond ik een half uur later bij een muziekje op you tube in de mail. Een nummer van ene Grace Potter*. Woodstock. Doorgestuurd door mijn goede vriend M. Ik kan me voorstellen dat hij ‘in de ban’ was van het nummer, zoals hij schreef maar ik weet zeker dat hij iets heel anders hoort in het lied dan ik. Blij zijn met iets, geraakt, ontroerd, we willen het graag delen. Een soort menselijke behoefte schijnt het. Als hij vrijdag komt met een thermoskan met koffie en wat lekkers van de bakker gaan we er over praten. Wat het is, of het kan: begrijpen wat de ander voelt en waarom we onze blijdschap, ons geluk zo graag willen uiten. En delen.

* 6 November 2017 schreef ik ook al over Morning has broken

* Grace Potter and Joe Satriar cover Cortez the Killer

• Juni 2025. Terwijl iedereen op reis is of gaat maakt Wiske een ‘Reis door mijn kamer‘ (Voyage autour de ma chambre). Geen huisarrest vanwege een duel zoals Xavier de Maistre in 1794 maar vanwege een heupoperatie. Aflevering 1.