slag in de Javazee


Yep, appte mijn broer gisteravond op mijn vraag of hij ook keek naar de documentaire over de Slag in de Javazee op NPO2. Want 75 jaar geleden was daar onze Pa. Dat wil zeggen daar in de buurt. Hij was gewond geraakt op de Tromp een paar weken ervoor bij de schermutselingen voorafgaand aan de echte Slag. Op 5 maart 1942 zou hij als de laatste aan boord gaan van de Abraham Crijnssen. Het was een Nederlands oorlogsschip, het laatste schip dat Soerabaya verliet. Vermomd door bladeren en takken vertrok het schip naar zee op vrijdag 6 maart om 21.30, met een bemanning van 59 koppen. Een idee van de kapitein van Miert om als drijvend eiland in de nacht door de Japanse linies te varen. 

Wij stoomden de eerste nacht ten zuiden van Madoera naar een klein eiland in Straat Madoera en de reis was niet zonder incidenten. Gedurende de nacht werden silhouetten gezien aan de horizon, wij wijzigden koers en passeerden ongezien. Dien nacht lieten we het jacht los omdat het beter was niet samen te gaan. We moesten de takken veranderen omdat ze door de tamelijk ruwe zee in het water hingen.*

Na 4 nachten rakelings langs de Japanse vloot gevaren te hebben verlaat de Crijnssen de Straat Alas tussen Lombok en Soembawa en is het gevaar geweken. 15 Maart arriveren ze veilig en wel in Australië. De bemanning wordt vervolgens de hele oorlog op andere plekken ingezet. Mijnenvegen, Moermansk en wat allemaal nog meer. 

22 Mei 1945 keert de vader terug in zijn gezin.

Wij weten niets over die jaren. Toen mijn vader op 65-jarige leeftijd overleed, nam hij die geschiedenis mee “naar boven”. Hij sprak er nooit over. Wilde hij niet. Dat wil zeggen. Soms ontstak hij in een radeloze woede. Niets en niemand was veilig. Om iets, iemand je wist niet waarom. Het geluid van een krakende beschuit kon de hel in hem los maken.

De zoon van Karel Doorman( ik val aan wie volgt mij) blies op een fluitje boven het zeemansgraf van zijn vader. Mijn broer vond dat maar een nepfluitje. Hij stuurde mij een foto van het fluitje van mijn pa. En even later een geluidsopname van het geluid van het fluitje van de bootsman. Een eresaluut aan onze pa. 

* Uit het verslag van een bemanningslid