Deventer 3 augustus 2014

62908122

Hou van lezen. Hou van boeken. Kan uren doorbrengen in een boekwinkel. Een boek vasthouden, bekijken, ruiken. Doorbladeren, stukje lezen. Rondstruinen op de boekenmarkt in Bredevoort op het knusse pleintje. Verkopers die net zo gek zijn van boeken als jij en die met één greep uit hun stapels het boek dat jij zoekt weten te vinden.

Zondag de Deventer Boekenmarkt. Naar het centrum met de kilometerslange rij kramen, met muziek, met optredens, met exposities, met eten, met drinken, met ditjes en datjes en met heel veel boeken. Samen met 130.000 andere boekenliefhebbers. De ware snuffelaar te herkennen aan rugzakje en sandalen.
Na een uurtje in de warme zon had ik het wel gezien. Smachtend naar een biertje me afgekeerd van het Deventer boekengebeuren. Te veel, te vol, te warm.
De fiets gepakt, over de brug, langs de rivier richting Wilp. Bij De Kribbe overgestoken naar Gorssel met het veer van Dommerholt. Een skinny dip en terug over het water met de vriendelijke meneer van het pontje.

Deventerkoek, Deventerboek. De grootste boekenmarkt van Europa. Er is geen dag in het jaar dat er zoveel geld wordt verdiend in Deventer. Kapitalen.
Maar het grootste kapitaal van Deventer is de “brede rivier traag door oneindig laagland, rijen ondenkbaar ijle populieren, de boerderijen verspreid door het land, boomgroepen, dorpen, geknotte torens, kerken en olmen, in een groots verband.”* De IJssel. Stromend goud.

*Marsman: Verzamelde gedichten, bijna gaaf exemplaar voor slechts €10,-. “Omdat u het bent”

Verzet

images-3

Je krijgt soms de indruk dat half Nederland in het Verzet zat tijdens de 2e Wereldoorlog. Niets is minder waar. Nederland bestond vooral uit mensen die zich gedeisd hielden, de andere kant opkeken en in het ongunstigste geval gewoon meewerkten met de bezetter en ja zelfs dat: uit het leed van anderen een slaatje wisten te slaan. Ik ben voorzichtig daar over te oordelen, want ik durf niet te zeggen tot welke groep ik zou hebben behoord. Goed en fout. Wie waren er goed? Wie fout? Waar zou ik hebben gestaan? Is altijd duidelijk welke kant de goeie kant is?

Deze week gedenken wij allen die vielen voor onze vrijheid. Een goede zaak. “Opdat wij lessen leren uit het verleden.” Echter, we doen het niet. Overal, iedere dag sterven mensen in oorlogssituaties. Mannen, vrouwen en onschuldige kinderen. En met alle wijsheid en kennis die we hebben lukt het ons nog steeds niet te bewerkstelligen dat daar een eind aan komt.

Moet je een held zijn of een heilige? Echte helden getuigen zelden, zegt men. En heiligen, bestaan die? Laten we maar beginnen op dat kleine plekje waar ons leven zich afspeelt, op ons eigen schoolpleintje opkomen voor onrecht, voor de zwakke. Je afkeren van fanatisme en je niet laten meeslepen. Nee durven zeggen. Alleen durven staan. Verzet begint aldus de dichter Campert niet met grote woorden, maar met kleine daden, met

jezelf een vraag stellen
daarmee begint verzet
en dan die vraag aan een ander stellen *

* uit het gedicht Verzet van Remco Campert

Halala Afrika

amanda strydom  foto jaap reedijk-1057-S

Sarie Marijs was de eerste ervaring met de Zuid-Afrikaanse taal. Het duurde even voordat de kennismaking werd hernieuwd: een gedicht van Elisabeth Eybers, de schrijver Adriaan van Dis en later de zanger Stef Bos die ” Suikerbossie wil jou he” nieuw leven in blies. Stef Bos introduceerde Amanda Strydom de zangeres, die mij voorgoed deed vallen voor het Zuid-Afrikaans. Al haar concerten heb ik bezocht. Ze droeg alle keren dezelfde rode velours jurk waarin ze met haar grote lijf prachtig bewoog en ze zong alle keren dezelfde songs. Sommige liederen werden massaal meegezongen. Het ingetogen ” Pelgrimslied” veroorzaakte tranen van ontroering.

Een mooie lieve taal, ja, maar wel de taal van de blanken, de onderdrukker, de taal met apartheid als bekendste woord. Een woord dat in alle talen “apartheid” heet.
Je zou denken die taal van de vijand wil je nooit meer horen als je 27 jaar hebt vastgezeten. Niet Nelson Mandela. Bij zijn inauguratie in 1995 mocht de blanke Amanda Strydom het Halala (welkom) Afrika van Johannes Kerkorrel zingen. Halala, halala, ewig is ons Afrika. Ben benieuwd of ze zondag bij de begrafenis er ook bij is.

Misschien zingt ze dan:
Jy kan my breek
Jy kan my slaan
Ek sal staan
Bring die wind
Bring donderweer,
Bring die heelal om my neer
Ek sal staan
Ek sal staan, jy kan maar lag
Ek sal staan, stuur maar die nag,
Maar ek sal staan

Haiku

Deel hardhouten vloer

Volledige tribune

Dertig rollators

Woorden die al een paar dagen in mijn hoofd rondzingen.
In de nacht van zaterdag 3 augustus op zondag 4 halen inbrekers een gedeelte van de inventaris van de al geruime tijd leegstaande Sporthal Noetsele weg. Je zou denken dat is een klusje dat niet in een half uur geklaard moet zijn en toch ook niet geheel geruisloos kan zijn verlopen.

Deel hardhouten vloer, volledige tribune, dertig rollators. Zou me voor kunnen stellen dat aan de Bremweg en Ericaweg die nacht met de ramenwijd open vanwege de warmte mensen toch iets opgemerkt moeten hebben. Lees in het berichtje in de krant : “Omwonenden zagen in deze nacht een verdachte vrachtwagen staan en waarschuwden hierop de politie” Blijkbaar was de politie niet in de buurt of waarschuwden de omwonenden pas toen de ” verdachte” vrachtwagen de straat uitreed? En wat moeten we met de opmerking: ” De gemeente heeft inmiddels aangifte gedaan”?

Irish Pub Murphy’s had de avond erop een afsluitende barbeque: het definitieve afscheid van een sporthal met een gedenkwaardige geschiedenis en een geweldige horecagelegenheid. Sporthal Ravijn kwam er voor in de plaats. Heb wel ‘ns gehoord van voetballers die stiekem een stuk wegsneden uit het veld van ” hun” club als relikwie. Ja die hardhouten vloer van Sporthal Noetsele daar waren ze wat gek mee, die sporters. Daar kan ik me wel iets bij voorstellen. En dan die fantastische momenten op de tribunes: bloedstollende momenten, kampioenschappen, mooie herinneringen..
Tja. Kan er wel iets bij bedenken.
Blijf ik zitten met die 30 rollators..