Halleluja, een zingende non

sister-cristina-scuccia

Dit weekend circuleerde op internet een filmpje van een non die meedeed met de Voice van Italië. Het optreden van de 25 jarige Christina Scuccia en de meer dan enthousiaste support van haar collega zusters ging de hele wereld over.

In mijn jonge jaren woonde ik met mijn familie tegenover een klooster. Vanuit de slaapkamer kon je de prachtig aangelegde kloostertuin inkijken. De zusters van het Heilige Hart. Als klein meisje keek ik naar hen met hun wapperende rokken. Ik heb veel gelezen over nonnen die de vreselijkste dingen mee maakten. En ook ken ik vrouwen die met afschuw terugdenken aan hun schooltijd met die onuitstaanbare nonnen. Maar ik herinner me alleen maar lachende nonnen. Ze volleybalden en schaterden en kwetterden in de zomerzon. Ze sprongen in de lucht en mepten soepel en doelgericht de bal over het net. In het voorjaar klopten ze kleden en ook bij dat schoonmaakwerk niets dan lachen en klateren.

Op een bijeenkomst waarin mensen vertelden over de invloed van het geloof op hun leven vertelde een voormalige non over haar verblijf in een klooster ergens in het Brabantse. U snapt het al: de zusters van Het Heilige Hart.

Naast dat gelach en geklater was er vooral onderdrukt verdriet, frustratie achter de hoge witte muren van het klooster. Een ontroerend verhaal van een vrouw die in de 60er jaren op enkele tientallen meters afstand van mijn ouderlijk huis haar treurige leven leefde. De pijn was groot en wat was ze moedig toen ze uiteindelijk de keus maakte om uit te treden. Dat lachen en klateren, ach dat was de uitlaatklep.

Zingende lachende nonnen. Het doet iets. Is het het contrast: de platte schoenen, de lange rokken en die op het oog oprechte blijdschap? Meer dan 13 miljoen views voor Halleluja. Een fascinerend verschijnsel.

Buitengesloten

i5148

Met carnaval trok mijn oom altijd een jurk aan. Hoge hakken, lippenstift, blonde pruik. Dansend en zingend over de Grote Markt. Echt een mooie vrouw werd hij niet maar wel mooi was dat je zag dat hij intens genoot in die rol. Later besefte ik dat hij eigenlijk het hele jaar wel in een jurk had willen lopen, maar ja… , dat konnie dan hoorde je er niet meer bij: buitengesloten.

Op vakantie in Tenerife drinken mijn buren op zondagmorgen gewoon een kopje koffie op een terras. Dat zullen ze in Nijverdal op het Henri Dunantplein echt nooit doen, want ja, dat kannie, dan hoor je er niet meer bij: buitengesloten. In de kantine van de voetbal worden altijd gore moppen verteld. Ik kan er niet echt om lachen. Eerlijk gezegd staan ze me gewoon tegen en zou ik er wat van willen zeggen. Maar ja, dat kannie, anders hoor je er niet meer bij: buitengesloten..

Wie bij de groep wil horen moet zich houden aan de regels van de groep. Belangrijk is niet wat bij jou hoort, maar dat wat bij de groep hoort. De groep geeft je leefregels, richting, je vindt er veiligheid, warmte en geborgenheid. Maar de keerzijde van die veiligheid en geborgenheid is de beklemming van het je voegen, je aanpassen.

Met carnaval mag het er even allemaal uit. Een mooie uitlaatklep. Dat is een paar dagen in het jaar. Daarna ga je het hok weer in. Je kunt ook altijd trouw blijven aan jezelf en dan maar voor lief nemen dat je er nooit helemaal bij hoort. Buitengesloten, maar van binnen vrij.

Zingen, koren, spreekkoren

109954

Hou van zingen. Samen met een groep zingen is het mooiste wat er is. Betreur dan ook dat er op de scholen niet of nauwelijks meer gezongen wordt. Ga zingen met elkaar in de bus, de klas de groep, de club: heerlijk! Zondags in de kerk, uit volle borst zingen, zalig! In het stadion: Het Wilhelmus of You never walk alone: kippevel! Met elkaar zingen verbindt, geeft een gevoel van samen, van eenheid. Je vormt een koor. Vraag het de leden van een koor maar eens wat het ze geeft het koor: ze raken er niet over uitgepraat.

Er bestaat ook zoiets als spreekkoren. Maar spreekkoren… Nee, niet omdat het niet fijn is met een groep dezelfde woorden uit te spreken. Het is de inhoud van de tekst van spreekkoren. Meestal om van te rillen: enge ziektes, joden, homohaat.

Nederland maakt zich druk om de homorechten in Rusland. Mooi die bewogenheid. Goed. Maar kijk eerst eens in de spiegel. Een Afrikaans spreekwoord zegt, alvorens een ander te helpen moet je eerst je eigen huis
schoon maken. Dus voetbalminnend Nederland, KNVB, Sportbonden, Overheid: verbeter de wereld en begin bij jezelf, te beginnen in de voetbalstadions. Grijp in, verbied ‘t die spreekkoren, leg de wedstrijd stil. Sport is goed voor lijf en leden, sport verbindt, sport is mooi. Veel te mooi om kapot te laten maken door afschuwelijke spreekkoren.

Zusje kwijt

Ik sta stil. Ik hoor het goed: Alles in de wind. Kleindochter zingt Alles in de wind. Een kinderliedje over zusjes. Als kind was ik er dol op. Mijn grote zus zong het altijd voor me en we dansten dan samen door de kamer: alles in de wind, onze rokken zwaaiend en zwierend. Alleen bij het tweede couplet werd ik altijd een beetje verdrietig. Dat zusje dat kwijt was dat vond in niet fijn. “Niet zusje kwijt!” riep ik dan als mijn zus het tweede couplet wilde inzetten. Dus gingen we weer zwaaien en zwieren alles in de wind en naar het volgende couplet, waar het zusje teruggevonden wordt onder de brug.

Sinds een jaar of twee is mijn grote zus kwijt. Ze is overgestoken naar een ander land. In dat onbekende land is het wazig en kun je gemakkelijk verdwalen. Die grote zus van mij die mijn haar goed deed en mijn jurk rechttrok kijkt mij vragend aan en vraagt of haar haar zo goed zit. Als ik zeg dat ze een mooie trui aan heeft kijkt ze blij, heel even. De artistieke zus met haar levenslust en creativiteit is angstig en onzeker. Ze leerde haar kleine zusje wat mooi is en echt. Ze bracht de wijde wereld in huis. Rembrandt in een lijstje aan de muur, de Mattheuspassion van Bach op een zorgvuldig bij elkaar gespaarde platenspeler. Boeken, gedichten.

image

Mijn grote zus. Geen zwieren en zwaaien meer. Heel voorzichtig voortbewegen. Alles in de wind, schipperskind. Onder de brug, zusje terug. Kom hier Rosa, je bent mijn zusje.