Pittig en gruwelijk mooi

wiskeschrijft's avatarWiske Schrijft

2_42diepe_hel

“Volhouden he”, hoor ik als ze als laatste de draai in de Duitse bocht maakt. Precies op de helft, nog 5 mijl te gaan. De eerste lopers zijn dan al een poosje binnen. Zij moet nog, eerst een stuk omlaag, en dan dat laatste heuveltje, heel verraderlijk met het gezicht in de warme oktoberzon. En het gaat allang niet meer makkelijk. Oh nee.

Zaterdagmiddag 27 oktober. De Diepe Helloop.
Mild licht tussen de bomen. Een bont tapijt van bladeren op de verlaten, autovrije weg. Een eindeloze rij van sportlieden. Mooie lopers, sjokkende, zwaaiende, steunende en zwetende lopers. Het is stil, het monotone geluid van sportschoenen op het asfalt, af en toe een kreet, een naam, een roep van herkenning, een aanmoediging, allez!

De schrijver Abdel Kader Benali noemt het parcours pittig en gruwelijk mooi in een van de mooiste stukjes Nederland. En zo is het. Maar dat niet alleen. Wat…

View original post 90 woorden meer

Zwarte Piet

Nu doe ik het toch. Schrijven over Zwarte Piet. Had me zo voorgenomen er niet op in te gaan. Het te negeren. Over te laten waaien. Maar het was de vader van Pippi Langkous die ineens geen negerkoning meer mocht zijn. Toen voelde ik in mij een duiveltje omhoog komen. Hallo!

Gaan we boeken verbranden? Zinnetjes afplakken? Vrije vrolijke Pippi aan banden leggen? Nee he!

Fanatisme is de bron van veel kwaad. Voltaire waarschuwde er al voor.
De grens tussen bevlogenheid en fanatisme is dun. Het is het duiveltje in je, waar het verstand het verliest van de onderbuik.

Het Sinterklaasfeest is in de loop der jaren veranderd, meegegaan met de tijd. Kinderen worden niet meer bang gemaakt met de roe of “anders ga je mee in de zak naar Spanje”.
Een Nederlands kinderfeest dat uniek is in de wereld. Het is goed dat Piet meerdere kleurtjes krijgt in deze multiculturele samenleving. De kinderen geven het goede voorbeeld: zij schminken zich lang niet altijd, het zijn de kleren en de attributen die laten zien wie ze zijn. De mensen met een gekleurde huid hebben zich gestoord aan het imago van de domme Piet, waar mee zij vaak werden vergeleken. Nageroepen, gepest, gekwetst: “He Swarrte Piet!”
Niet fraai. Iets om rekening mee te houden. Aanpassen dus. In een ware cultuur gaan traditie en vernieuwing immers samen.

“De kwaliteit van de democratie wordt afgemeten aan de manier waarop zij met haar minderheden omgaat”, leerde ik bij Maatschappijleer.
Maar dat wil niet zeggen dat een minderheid haar wil kan opleggen aan de meerderheid. Daar lijkt het in de staat van onze democratie vaak op. Je hoeft maar te roepen dat je gekwetst bent, slachtoffer bent, flink op de trom slaan, de media erbij halen en hup je krijgt je zin.
Heb de indruk dat de Zwarte Piet-discussie is omgeslagen nadat een stelletje scherpslijpers met dank aan de VN er zich mee zijn gaan bemoeien. Juist dat fanatisme roept fanatisme op. Weinig begrip meer voor aanpassingen. Voelt als afgepakt. Redelijk er over praten kan niet meer.
Toen vorige week Albert Heijn Zwarte Piet in de ban deed stond het hele land weer op haar achterste benen.
Ik ook: het was de druppel, om me toch te mengen in de discussie.

Piet moet blijven, zwart, wit, paars en groen. Alle kleuren van de regenboog. En de vader van Pippi Langkous blijft gewoon koning. Koning in Afrika.

foto-6

Leraar van het jaar

Zaterdag werd Femke Cools, basisschoolleraar aan een Montessorischool in Nijmegen, gekozen tot leraar van het jaar. Op diezelfde dag uitten collega’s in dagblad Trouw hun ongenoegen over de werkdruk in het onderwijs. En op diezelfde zaterdag vertelde een geboren schooljuffrouw op een reünie van een schoolklas dat zij enige jaren geleden het onderwijs had verlaten. Niet omdat de passie er niet meer was, maar gewoon omdat ze het helemaal gehad had met al die dingen die niets met onderwijs te maken hebben.

Femke Cools zei dat leraren niet zo moeten klagen. Daar heeft ze gelijk in. In de lerarenkamer wordt heel wat afgeklaagd en gezeurd. Met die leraren hoef je geen medelijden te hebben. Laat ze een ander vak kiezen of ophouden te klagen denk je dan. Zorgen moet je je maken om de stille krachten die stug door gaan en dan op een dag ineens zeggen: ik kan niet meer, het is op.
Burnout.

Op de reünie vertelden ook verschillende van de inmiddels ruim veertigjarige klasgenoten dat zij een burnout hadden gehad. En wat dat met hen gedaan had. Hoe het leven hen niet gespaard had. En hoe ze na die periode in hun leven waren veranderd.

Jezelf in de spiegel kijken, onder ogen zien wie je eigenlijk bent, wie je was, het kind in je. En dan kom je vanzelf bij je schooltijd, toen je langzaam maar zeker leerde hoe het leven in elkaar stak. Niet gek dat je dan het gevoel hebt dat je thuiskomt, op de reünie van je oude schoolklas. Een hereniging, letterlijk en figuurlijk. Weer even helemaal kind, leerling, misschien toen al met de hebbelijkheden en onhebbelijkheden waar je in je latere leven tegen aan liep of profijt van had. Jouw specifieke rol in de klas, al of niet bij je passend.

En ook die juf bij wie je zo jezelf kon en mocht zijn, bij wie het zo fijn was in de klas. Die juf die het moedige besluit nam uit het onderwijs te stappen. Die juf die nooit leraar van het jaar is geworden. Niet in de krant niet op tv. Wat die voor hen betekend had.

foto-5

Niet meer in uniform.

foto-4

Vorige week werden militairen opgeroepen niet meer in uniform te reizen. In het weekend werd dezelfde oproep gedaan aan douanepersoneel. Ben benieuwd wanneer de politie volgt en de brandweer, de verpleegsters, de KLM, de postbestellers. Een vinnige video van een Jihaadstrijder van Nederlandse afkomst heeft Nederland aan een touwtje. Als ik eerlijk ben, ben ik ook doodsbang van die jongens en meisjes die nergens bang voor zijn en niet terugdeinzen voor middeleeuwse wreedheden. Maar deze reactie van de Nederlandse overheid getuigt van paniek en angsthazerij. We gedogen dat IS-aanhangers van alles roepen, we kruipen in onze schulp, we buigen voor hen.

Peter van Uhm, voormalig commandant van de strijdkrachten, de man die zijn zoon verloor in Afghanistan zei er over: Verdiep je in je tegenstander, probeer je in hem of haar te verplaatsen, maar wees niet naïef. Durf op te treden. Laat zien dat je niet met je laat sollen.

Een uniform is de anonieme buitenkant van een werker bij defensie, de douane of welke bedrijf dan ook. In uniform ben je niet Jan, maar soldaat Jan, of verpleegster Truus, of dominee Wolter.
Iets om trots op te zijn, om met opgeheven hoofd te dragen.
Aanhouden dus die uniformen. Uit solidariteit gaan we vanaf morgen allemaal in onze legerjeans lopen. Legerkistjes aan uit respect en dankbaarheid voor alle jongens en meisjes die meehelpen aan het creëren van vrede en veiligheid in de wereld. Die daar voor zelfs hun leven wagen. Zoals Dennis van Uhm.

6000 erbij

foto-3

Voor de goede orde: ik ben een fan van het koningshuis. Ja God, Nederland en Oranje. Het koningshuis is het visitekaartje van ons land. Willem Alexander en Maxima zijn een stralend uithangbord van Nederland. Ze doen het goed.

Maar..

Op prinsjesdag werd bekend dat bijna alle Nederlandse inkomens er iets op vooruit gaan. Met uitzondering van ouderen en alleenverdieners in een gezin groeit in 2015 de koopkracht. Ook onze koning gaat meer verdienen. Hij krijgt er 6000 euro bij. Het viel mij op. Maxima en Beatrix krijgen er eveneens een paar duizend euro bij. Ook de onkostenvergoedingen zijn omhoog gegaan. Het koningshuis staat voor ruim 40 miljoen(!) euro in de boeken, waarvan het grootste gedeelte zogenaamde functionele uitgaven zijn.

Een koningshuis moet betaald worden dat snap ik. Maar belasting betalen van je salaris dat doen we allemaal, waarom de koning niet? De koning moet beveiligd worden, maar een hek van 461.000 euro om zijn villa in Griekenland?
Maxima ziet er altijd beeldschoon uit, maar een iets goedkoper jurkje of een jurk nog een keertje extra dragen waarom niet? Soberheid prediken en de broekriem aanhalen ja dat willen we allemaal wel wij Nederlanders. Samen uit de crisis. Maar dan ook allemaal meedoen. Het zou mooi zijn als het koninklijk paar het goede voorbeeld zou geven. Die 6000 euro gewoon weigeren of weggeven. Als signaal. Voor iemand met een minimuminkomen een gigabedrag, 500 euro in de maand. Maar wat stelt 6000 euro nou voor op een bedrag van 823.000 euro?

September

foto-2

In september werd ik geboren. Ik weet wel waarom. Ik weet wel waarom ik het licht opzocht in september. Het is het mooiste licht van het jaar. De zon staat niet meer zo hoog, schijnt niet meer zo fel. Een zacht vriendelijk licht dat door de bedauwde struiken schijnt. Beginnende herfstkleuren, flarden nevels boven het gras, spinrag dat schittert in de zon. Vochtige kruidige geuren. Witte Wolkenluchten in het heldere hemels blauw.

Vanuit de veilige moederschoot de wereld in en dan je ogen openen, je handje voor de ogen want wat is het licht scherp. En als je dan een beetje aan dat licht gewend bent voorzichtig om je heen kijken en zien hoe mooi het licht is: het fluwelen strijklicht van september. Die wereld wil je wel in.

de stormen komen vanzelf wel
en de bittere kou.
de striemende regen

het harde felle licht dat alles genadeloos blootlegt
de hitte en de drukkende warmte

de onrustige wind, het noodweer, de donder, de bliksem

dat komt nog allemaal

Maar om te beginnen, heel voorzichtig, stapje voor stapje die boze buitenwereld in bij het zachte vriendelijke licht. Het milde licht van september.

Waar blijft de Dolle Mina in de Zorg?

wilhelminadrucker_t0885

Het wordt tijd voor een Dolle Mina in de Zorg.

De decentralisatie in zorg en welzijn treft vooral vrouwen. In de sector waar de bezuinigingen gigantisch zullen zijn, en dat moeten zijn om de zorg betaalbaar te houden gaan vooral vrouwen dat merken in hun portemonnee. In het gunstigste geval kunnen ze voor een habbekrats aan het werk als een veredelde Alfahulp, anders als o zo gewaardeerde en geprezen vrijwilliger. Vaste baan? Volledige baan? Economische zelfstandigheid? Vergeet het maar.

Vrouwen werken nog steeds voornamelijk parttime. Jeroen Pauw beweert dat er geen boeiende vrouwen te vinden zijn voor zijn programma. De macht, de dienst lijkt vooral uitgemaakt te worden door mannen nog steeds. Foto’s van politici laten vooral mannen zien en opvallend: als vrouwelijke politici in de krant staan worden ze bijna altijd charmant lachend afgebeeld. Of luisterend. En nu dan in de zorg tienduizenden vrouwen terug achter het aanrecht. Vrouwenemancipatie terug bij af? Het lijkt er soms wel op. Hoe kan dat toch?

Het is niet hip om je sterk te maken voor de positie van de vrouw anno 2014. “Zeikwijven” zeggen vrouwen er zelf over. Feministisch maandblad Opzij verschilt niet veel van andere vrouwelijke Glossy’s als Linda. Vooral gericht op de intellectuele vrouw uit de middenklasse. De goeduitziende succesvolle vrouw in mantelpak. De Femke Halsema’s en Margriet van der Lindens: goedbetaalde banen, verre reizen, alles voor elkaar.

Wilhelmina (Mina) Drucker kwam uit de arbeidersklasse in tegenstelling tot Aletta Jacobs, de eerste vrouwelijke arts die streed voor het vrouwenkiesrecht, die uit de betere kringen kwam. Beide vrouwen hebben veel betekend voor de emancipatie van de vrouw in Nederland. Maar in de 60er jaren kozen de vrouwen niet voor niets juist de volkse Dolle Mina als boegbeeld. Een eenvoudige vrouw, wars van opsmuk, een grote mond en niet bang. De Dolle Mina in de zorg. Waar wachten we nog op?

“Weer een aanrijding van een persoon tussen Almelo en Deventer. Triest.”

Donkere-wolken

Een tweet van Theo Hakkert. Commentaar eronder: de tweede al binnen 5 dagen.

En er zullen er meer volgen. De blaadjes vallen van de bomen, voorbeelden in de krant, Robin Williams. “Aanrijding van een persoon met de trein”. In de bijzondere uitzending van Zomergasten met de Vlaamse schrijver David van Reybrouck werd het ook aangestipt: Zelfmoord, zelfdoding, suïcide. Op de plaats waar 100 jaar geleden de 1e wereldoorlog woedde is het aantal ongekend hoog. Van Reybrouck rekende uit: tienduizenden nabestaanden dragen het leed mee van 3000 zelfmoorden in 10 jaar in een relatief klein gebied in Vlaanderen.

In Nederland maken jaarlijks ongeveer 1700 mensen een eind aan hun leven. Meer dan het aantal verkeersslachtoffers. Toch is er nog steeds geen deltaplan ter voorkoming van. Onderzoeken naar de oorzaken zijn er nauwelijks. En het blijft onveranderd moeilijk bespreekbaar. Nabestaanden worstelen met de zelfgekozen dood van hun familielid of vriend. Niet onverwacht meestal, maar ook geheel uit het niets, zelfs geen briefje. Onbegrip, Schaamte, Schuld.

Isa Hoes begint haar boek over de zelfdoding van haar man Anthonie Kamerling met de beschrijving van een feestelijke maaltijd. In het begin snap je niet waar ze heen wil, maar aan het eind begrijp je het: ze zou gewenst hebben dat zij zo samen afscheid hadden kunnen nemen. Wetende dat die ander het leven niet langer aan kan en maar 1 wens heeft: niet verder meer. Waardig, respectvol, liefdevol: ga maar, het is goed.

Maar niet voor de trein, helemaal alleen op een regenachtige maandagmorgen.

Nee.

De scholen zijn weer begonnen.

IMAG0210

Deze week gaan in regio Noord Nederland de deuren van de school weer open. Een nieuw schooljaar begint. De school leidt je op naar de volwassenheid. De school geeft je de bagage mee om een beroep te leren, je talenten en je kwaliteiten te ontwikkelen. Doelstellingen in hoogdravende taal: lichamelijke, cognitieve, sociale en maatschappelijke vaardigheden.

Maar is dat wel zo? Jelle Derckx van Lijstjesinfo schrijft in een artikel dat hij op school veel geleerd heeft waaraan hij helemaal niets heeft gehad. Okee leren lezen, schrijven, beetje rekenen, aardrijkskunde, geschiedenis. Maar hij heeft vooral veel gemist: lessen over de waarde van leren bijvoorbeeld of over voeding, over jezelf, over financieel management. En de creatieve vakken? Wat stelden die nou helemaal voor?

Is dat zo? Stelde die school eigenlijk niks voor? Was het vooral gezellig met je vriendjes en vriendinnetjes? Of was het juist vreselijk omdat je je niet prettig voelde in de groep, omdat je gepest werd of buitengesloten? En heb je daar juist veel van geleerd? Hoe het leven in elkaar steekt, hoe mensen in elkaar zitten, hoe groepen functioneren?

Als klein meisje ging ik graag naar school, het was daar veiliger dan thuis. Ik dronk de verhalen en de lessen. Ik heb er vooral geleerd dat structuur en regelmaat onder leiding van een gezaghebbende juf of meester een weldaad is. Begreep ook niets van kinderen die niet graag naar school gingen.

Op een reünie vertellen leerlingen wat hen is bijgebleven van de schooltijd.

De sfeer, de strenge meester, de boeiende lessen, de al of niet prettige klasgenootjes, fijne vakken, vreselijke vakken, getreiter van de jongens op het schoolplein, de gym. De doelstellingen die in het leerplan van de school staan worden dan niet genoemd. Nee dat ene moment, die verkeerde opmerking, die akelige breukensommen, dat geweldige schoolkamp. Of de korte rokjes van de juf.

Wat zouden we op school moeten leren? Wat hebben we gemist? Maar ook wat had je nooit willen missen op die vermaledijde school. Waarvoor zou je zo weer naar school willen? Ik weet ’t wel: Het begin van de dag. Het is stil in de klas.
Je hoort de vogels fluiten door het open raam en juf Ouborg vertelt.

Wil het niet zien

The_yezidi_Scripts1
De foto die ik liever niet had gezien. 4 Jonge mannen houden 4 hoofden omhoog.
De gezichten nog duidelijk herkenbaar als de gezichten van 4 jonge mensen. In het korte moment voor het wegklikken is me vooral het triomfale gebaar bijgebleven. Alsof het om geschoten wild gaat. Jagers die de buit in de lucht houden voor de foto.

Terwijl bij ons de zomerzon maar blijft schijnen brandt de wereld op verschillende plaatsen.
Ik sla de berichten in de krant graag over. ” Wat kan ik er mee, ik kan er toch niks aan doen, voel me er alleen maar machteloos bij”. Tot er een vliegtuig naar beneden wordt geschoten vol Nederlanders. Ineens vraag je je af hoe zit dat nou eigenlijk daar in de Oekraïne. En nu die foto van onthoofde Yezidi in Irak. Wat zijn dat Yezidi? Isis wat is dat voor een club?

In augustus 1914 ontbrandde in Europa de Eerste Wereldoorlog. La Grande Guerre, de Grote Oorlog. Onnoemelijke aantallen slachtoffers en onbeschrijfelijke wreedheden. “En tegelijkertijd scheen de warme zomerzon over het prachtige Vlaamse landschap”. In diezelfde 20e eeuw volgde nog een Wereldoorlog met .. ach dat hoef ik niet te vertellen. Nooit meer oorlog zei men. De Verenigde Naties werden opgericht. Ieder mens moet kunnen opgroeien en leven in een veilige omgeving. Een plek onder de zon voor jou, voor mij, voor de ander.

Maar dat zien we niet. Ook in augustus 2014 staat de wereld in brand.
Een machteloze VN. Regeringsleiders met lege handen. Boze woorden. Sancties. En de strijd duurt voort. Oorlogsmisdaden. Onschuldige slachtoffers. Zonder einde.

De foto die ik liever niet had gezien. Ongeloof dat ik zie wat ik zie. Hoe kan het? Wereldleiders Doe iets! Grijp in! En Nederland, mijn mooie Nederland waar sta jij? Schokkend dat de aanhangers van die moordenaars onder het mom van recht van meningsuiting in Den Haag mogen demonstreren, met stenen gooien,  journalisten aanvallen. Dat we dat moeten aanzien. Onverteerbaar.