Halala Afrika

juni 22, 2014juli 29, 2014 / wiskeschrijft / Een reactie plaatsen

Sarie Marijs was de eerste ervaring met de Zuid-Afrikaanse taal. Het duurde even voordat de kennismaking werd hernieuwd: een gedicht van Elisabeth Eybers, de schrijver Adriaan van Dis en later de zanger Stef Bos die ” Suikerbossie wil jou he” nieuw leven in blies. Stef Bos introduceerde Amanda Strydom de zangeres, die mij voorgoed deed vallen voor het Zuid-Afrikaans. Al haar concerten heb ik bezocht. Ze droeg alle keren dezelfde rode velours jurk waarin ze met haar grote lijf prachtig bewoog en ze zong alle keren dezelfde songs. Sommige liederen werden massaal meegezongen. Het ingetogen ” Pelgrimslied” veroorzaakte tranen van ontroering.

Een mooie lieve taal, ja, maar wel de taal van de blanken, de onderdrukker, de taal met apartheid als bekendste woord. Een woord dat in alle talen “apartheid” heet.
Je zou denken die taal van de vijand wil je nooit meer horen als je 27 jaar hebt vastgezeten. Niet Nelson Mandela. Bij zijn inauguratie in 1995 mocht de blanke Amanda Strydom het Halala (welkom) Afrika van Johannes Kerkorrel zingen. Halala, halala, ewig is ons Afrika. Ben benieuwd of ze zondag bij de begrafenis er ook bij is.

Misschien zingt ze dan:
Jy kan my breek
Jy kan my slaan
Ek sal staan
Bring die wind
Bring donderweer,
Bring die heelal om my neer
Ek sal staan
Ek sal staan, jy kan maar lag
Ek sal staan, stuur maar die nag,
Maar ek sal staan

Franciscus. What’s in a name

juni 22, 2014april 26, 2025 / wiskeschrijft / Een reactie plaatsen

De kerktoren domineert niet langer het silhouet van dorp of stad. Dat was eens. Ooit. Het illustreert de plaats van de religie in de samenleving. Verdreven, verdwenen. Nauwelijks nog van belang. ” Geloven in een God?” .Dat is voor domme naïeve mensen die bang zijn voor de dood, die niet willen aanvaarden dat het leven na de dood is afgelopen. Of degenen die zeggen dat er ” iets ” is, een God, ja dat wel, maar het instituut kerk? “Heb er helemaal niks mee!”

Het instituut kerk heeft er wel naar gemaakt: machtswellust, zelfverrijking, interne strijd, sexuele moraal, kindermisbruik. Ach, er kan nog meer bij: Verboden liedjes van Huub Oosterhuis en zelfs Stille Nacht mocht niet meer. Hoe diep kun je gaan Instituut Kerk?

Regeltjes zijn de reddingsboeien voor organisaties waar de ziel uit is verdwenen. De organisatie als hoofdschotel op de kerkelijke agenda. Tekenend.

En dan is daar ineens een paus die zich Franciscus noemt. Franciscus de man die voor de vissen predikte, (Marianne Thieme verbleekt erbij) Franciscus de lotgenoot van de armen. Franciscus. What’s in a name? Een paus met wereldnieuws in positieve zin, dat is wereldnieuws! En nu maar hopen dat hij niet pootje gelicht wordt door de conservatieve geestelijken rondom hem en elders in de wereld. Franciscus: frank, vrij, moedig. Welaan!

21 April 2025 wordt bekend dat Franciscus is overleden. Op Pasen. Gister sprak hij het Urbi et Orbi nog uit. Zijn laatste bezoek was aan een gevangenis. De voeten wassen van de gevangenen lukte niet meer. Maar veelzeggend over deze paus. Dank voor wat hij voor de wereld en de kerk heeft kunnen betekenen. Dat hij Thuis mag komen en rusten in vrede🙏

Giro 555

juni 22, 2014juli 29, 2014 / wiskeschrijft / Een reactie plaatsen

Doe wel en zie niet om. Zo heb ik dat geleerd. Laat je linker hand niet weten wat je rechter hand doet. Is het daarom dat ik altijd een ongemakkelijk gevoel krijg bij acties voor goede doelen zoals vorige week voor de Filippijnen waar beroemdheden oproepen om te geven? Heb gelezen dat de hoogte van je bijdrage bepaalde of je bij de tv-actie een celebrety aan de telefoon kreeg ja dan nee.

Zogenaamd terloops vertellen wat je allemaal voor goeds doet: Ik praat er eigenlijke liever niet over maar…

Dure reisjes naar een arm werelddeel. Plaatsvervangende schaamte als je zo’n gepolijste BN-er naast een zielig verfomfaaid mensje in haar nederige omgeving ziet staan. Een hoog “kijk mij eens” gehalte. Niet het probleem is onderwerp maar de bekende Nederlander. Of de minder bekende Nederlander. Want bij alle ” goed doen voor een ander” vraag je je wel eens af om wie het nou eigenlijk gaat. Geef, doe wat en maak er niet zo veel woorden aan vuil denk ik dan.

En toch ..

Als ik terugdenk aan de actie Serious Request in Enschede vorig jaar. Wat dat teweeg bracht ook hier in de gemeente Hellendoorn. Ik zie een meerwaarde, een effect, waarom het wel goed is je geefgedrag aan de grote klok te hangen. Het saamhorigheidsgevoel dat ontstond was ongekend en hartverwarmend. Zie nog al die enthousiaste koppies van kinderen met hun ouders, Die niet- te- geloven creativiteit, activiteit, vreugde. Het slotfeest op de Markt in Enschede. Nee samen voor iets goeds gaan da’s nie verkeerd. Het doel wel in het oog houden en niet overdrijven. “Deze actie kan alleen maar in Twente” werd er chauvinistisch geroepen, ‘k Weet zeker van niet. Wedden dat die stugge Friezen het record gaan breken?

In een land, in een tijd waar materialisme en individualisme hoogtij vieren is Serious Request een stralende ster aan de hemel in de donkere decembermaand. Samen iets bedenken en uitvoeren, beleven en vieren en dat rondom een actie voor een goed doel. Niks mis mee. Doen. Het nieuwe Weldoen.

Neem een hond

juni 22, 2014juli 29, 2014 / wiskeschrijft / Een reactie plaatsen

“Neem jij de kleine?“ “Kom maar meisje, rustig maar.” Iedere morgen rond een uur of negen komen ze aangereden: met de auto, een enkeling op de fiets. De hondenuitlaters. De hond springt uit de auto gevolgd door een ander exemplaar. Van alle kanten komen ze aanlopen. Grote loebassen, keffende juffershondjes, alle soorten en maten. Ze springen enthousiast en luidruchtig de wijde wereld in. Stemmen klinken in het bos. Begroetingen, een korte of een uitgebreide.

Liefdevol wordt gesproken over het huisdier. Dat het gelukkig beter gaat: “hij eet weer”, of dat hij nog steeds niet luistert: “zo ondeugend!”. Er wordt gestoeid, de dieren worden bekeken, geaaid, tot de orde geroepen en onderhand wordt er van alles besproken, Het klinkt luid op in de vroege morgen. Soms staat het groepje een uur later nog bij elkaar. De honden om hen heen rennend of afwachtend omhoogkijkend naar het baasje: Gaan we nou?

Ongeschreven regels, spontaan gegroeid. Geen stimulering, ondersteuning of subsidie. Een kleine groep in de Hellendoornse samenleving. Of ze afspreken? Elkaar vaker ontmoeten? Elkaar sowieso kennen? Het is mogelijk. Na verloop van tijd zijn de meeste auto’s, verdwenen. Een jonge vrouw fietst weg, de hond aan de lijn. Ze roept nog naar iemand bij de auto. Salut! Ieder zijns weegs, de dag tegemoet. Hond en baasje kunnen er weer tegen. Een blaf, een klappende deur. De stilte daalt neer in het bos.

Mensen die elkaar ontmoeten. Een probaat middel tegen eenzaamheid, en ook nog goed voor je lijf, goed voor je longen. Neem een hond.

Vriendinnen

juni 22, 2014juli 29, 2014 / wiskeschrijft / Een reactie plaatsen

Wat zouden wij vrouwen zijn zonder hen? Ik heb een handje vol. Alle vijf even dierbaar, alle vijf totaal anders, met ieder deel ik iets speciaals.

Neem nou Sel. Al 20 jaar mee bevriend. Sinds zij wat verder weg is gaan wonen, zien wij elkaar 2 maal per jaar een dag en praten we helemaal bij. En iedere keer gaat er iets mee naar huis wat mij herinnert aan Sel. Behalve de kunst van de weg kwijt raken is ze daar namelijk erg goed in: mij te adviseren als het om kleding gaat.

In m’n kast hangen ze naast elkaar: de kobaltblauwe bloes samen gekocht in Arnhem bij de Bijenkorf en het mooie zwarte tijdloze jurkje uit Utrecht. Vorig jaar 2 paar laarsjes in Amersfoort, op advies van Sel 2 paar: “ ’t is voor niks joh, doen!”

Vorige week ging de reis naar s Hertogenbosch. We ontmoeten elkaar op het station. We bekijken elkaar vanuit onze ooghoeken ” Je ziet er goed uit”, “Nieuwe bril?” ,“ Wat een bijzondere sjaal! “ We pakken de draad als vanzelf op. Koffie, wandelroute, lunchen met witte wijn, winkelen en onderhand babbelen we wat af. Over onze partners natuurlijk en andere vriendinnen, boek, film, de laatste roddels, ons uiterlijk, de gezondheid, de mode en onze zielenroerselen. En we lachen, want dat kunnen we, vooral om onszelf.

Aan het eind van de dag na een klein hapje bij de Mexicaan, weer naar huis met ieder een Bossche Bol van Jan de Groot in een plastic zakje. We omhelzen elkaar op het station en zeggen wat was t goe he wat is t toch fijn dat we elkaar hebben. Onder m’n arm de gloednieuwe suède loafertjes met glitter. Super trendy aldus Sel
Vriendinnen daar word je mooi van en sterk. Die houden je op de been.

Pussy Riot

juni 22, 2014juli 29, 2014 / wiskeschrijft / Een reactie plaatsen

Donker, koud, lekkende waterleidingen, ratten. Een cel in Rusland. Een jonge Nederlandse vrouw. Meegedaan aan een actie van Greenpeace, een actie zoals wel vaker uitgevoerd door de milieuorganisatie, tot vorig jaar zonder noemenswaardige gevolgen. Maar dit jaar niet: hooliganisme.

Wacht Faiza Oulahsen hetzelfde lot als de leden van Pussy Riot die van hooliganisme beschuldigd werden? Een strafkamp in Mordavia, 16 uur per dag onder erbarmelijke omstandigheden uniformen naaien? 4 Uur slaap per etmaal en één dag in de 6 weken vrij?

En wat hadden ze nou helemaal gedaan , die Wilde Katten ? Een kunstuiting, protestlied, een punkprayer, een punkgebed. Oké misschien niet erg respectvol, en of het nou hoogstaande kunst was… Maar toen ze na 1 minuut verzocht werden weg te gaan hebben ze dat zonder gewelddadig te zijn onmiddellijk gedaan. Een vreedzame actie. Snoeihard werden ze terechtgewezen. 2 Jaar strafkamp. In de rechtszaal is hun blik nog uitdagend zo tussen de tralies door. Hoe is het nu?

Dit jaar is het Nederland Ruslandjaar, Een manier om verbondenheid, vriendschap uit te drukken. Het maakt het lastig om met kritiek te komen. Ruslandkenner Derk Sauer zei ‘t onomwonden, als je een feestje hebt is het niet chic om je vriend steeds op zijn fouten te wijzen. Acties in die richting lijken averechts te werken. Hoe dan wel te beïnvloeden, op te komen voor?

Koning Willem Alexander ontving een brief van Faiza Oulahsen met het verzoek te pleiten voor haar vrijlating als hij deze maand Poetin ontmoet in het kader van het vriendschapsjaar. Of er veel van verwacht mag worden?

Russische vrouwen. We kennen ze als sterke vrouwen, harde werkers, hard voor zichzelf, strijdbaar. Nee over Nadezjda Tolokonnikova en Maria Aljochina hoeven we ons geen zorgen te maken. Die gaan hun kinderen terugzien. Die gaan het redden. Nog 4 maanden, nog één koude winter. Maar Faiza Oulahsen? Jij?

Pittig en gruwelijk mooi

juni 22, 2014augustus 18, 2014 / wiskeschrijft / Een reactie plaatsen

“Volhouden he”, hoor ik als ze als laatste de draai in de Duitse bocht maakt. Precies op de helft, nog 5 mijl te gaan. De eerste lopers zijn dan al een poosje binnen. Zij moet nog, eerst een stuk omlaag, en dan dat laatste heuveltje, heel verraderlijk met het gezicht in de warme oktoberzon. En het gaat allang niet meer makkelijk. Oh nee.

Zaterdagmiddag 27 oktober. De Diepe Helloop.
Mild licht tussen de bomen. Een bont tapijt van bladeren op de verlaten, autovrije weg. Een eindeloze rij van sportlieden. Mooie lopers, sjokkende, zwaaiende, steunende en zwetende lopers. Het is stil, het monotone geluid van sportschoenen op het asfalt, af en toe een kreet, een naam, een roep van herkenning, een aanmoediging, allez!

De schrijver Abdel Kader Benali noemt het parcours pittig en gruwelijk mooi in een van de mooiste stukjes Nederland. En zo is het. Maar dat niet alleen. Wat je op deze zomerse zaterdag in oktober vooral ziet is wat sport kan doen. Sport verbindt. Als Hellendoorners ooit één zijn dan zijn zij dat bij sportevenementen zoals de Diepe Hel. Samen bewegen, een uitdaging aangaan, afzien, elkaar bemoedigen, aanmoedigen, dat kunnen we met elkaar. Een feest dat was ‘t. Een feest van saamhorigheid, verbondenheid.

Ella van Dijk uit Klazienaveen gaat als laatste over de finish in een tijd van 2.04. Op dat moment vindt de huldiging plaats. Ze krijgt een warm en hartelijk applaus vanaf het erepodium. Ze lacht…

Mais

juni 22, 2014juli 29, 2014 / wiskeschrijft / Een reactie plaatsen

Ook zo’n hekel aan? Kijk je in het voorjaar over een prachtig landschap in verre verten, wil je hetzelfde doen in september, is de horizon verdwenen. Kijk je op tegen een groene muur. Niks verten, niks weidsheid. Vanaf de 60 er jaren werden de boeren aangemoedigd maïs te verbouwen. Op die manier konden zij hun mest goed kwijt en zouden zij hun inkomsten omhoog schroeven. Overgaan op maïs, voedsel voor dieren: kassa. Zoals zoveel maatregelen van de landelijke en de bemoeizuchtige Brusselse overheid hadden de boeren niet veel keus het anders te doen. En daarmee verdween het karakteristieke Twentse boerenlandschap, met korenvelden tussen de weiden, bossen en heide. In plaats daarvan massieve groene gebouwen in het landschap.

Heb wel ‘ns overwogen een clubje of belangenorganisatie op te richten met de naam: “Voor een Maïsvrij Twente”. Maar u en ik weten dat wij daar het beste aan werken door minder vlees te eten en misschien wel vegetariër te worden. Dus: verander maïs-vol Twente en begin bij jezelf.

Hakselmachines hebben deze week hun werk afgerond. Het landschap ligt weer open. Uitgestrekte vlakten worden zichtbaar, indrukwekkende wolkenpartijen vliegen voorbij boven het Twentse herfstlandschap. Wachten op de winter die komt. Wat zag ik graag als daar in het voorjaar goudgele velden voor terug zouden komen. Korenvelden, fields of gold, champs de ble. .En dan een lint van wielrenners met gebogen ruggen daarboven.. mmmm.

Dames, dames!

juni 22, 2014juli 29, 2014 / wiskeschrijft / Een reactie plaatsen

Donkere pakken, overhemden met stropdas, serieuze gezichten. Nee, geen foto van een ledenvergadering van de SGP, ook niet van een parlement van een ver-weg, fout, land, nee een foto van de politieke leiders van NEDERLAND, die het akkoord met de oppositie, ofwel het herfstakkoord presenteren. Dames, dames! Vrouwen waar zijn jullie?

In Hellendoorn mogen we niet klagen: een vrouwelijke burgemeester, 2 vrouwelijke wethouders en een paar vrouwelijke raadsleden die er wezen mogen. En toch… Als t er echt om gaat krijg je ook hier vaak de indruk dat de politiek “a man’s world” is. Zal er straks een vrouwelijke lijstrekker bijzitten? Willie Roskam als ze nog een keer wil, maar verder?

Let op dat Wilma Paalman van de PVDA haar plaats af gaat staan aan een man. En bij de lokalen zitten goeie vrouwen als Magda Knobben en Hetty Ligtenberg, maar ze komen na de mannen. In het CDA zijn de vrouwen nauwelijks zichtbaar. En de VVD, waar is de Haya van Someren van Hellendoorn? Het gekke is dat ‘t lijkt dat de vrouwen zich meer en meer afkeren van de politiek. Alsof er geen vrouwenemancipatie heeft plaatsgehad.

Wiske stelt voor als vrouwen maar eens de handen ineen te slaan in navolging van het kunstje dat de Vrouwenraad indertijd flikte. Met 2 x het aantal voorkeursstemmen werd de onnavolgbare Hennie Marskamp in de raad gekozen tot ontsteltenis van de mannenbroeders van het CDA. Een Vrouwenpartij, gelijk de meerderheid in de raad en dan met elkaar de handen ineenslaan en de problemen oplossen. De mannen knikken we welwillend toe, we zeggen dat ze het goed doen, en vervolgens maken wij hier in Hellendoorn alles op orde. Zeker en vast. Kom op vrouwen. Gedenk Hennie Marskamp het eerste vrouwelijke raadslid in de gemeente Hellendoorn!

Zusje kwijt

juni 22, 2014januari 28, 2022 / wiskeschrijft / 1 reactie

Ik sta stil. Ik hoor het goed: Alles in de wind. Kleindochter zingt Alles in de wind. Een kinderliedje over zusjes. Als kind was ik er dol op. Mijn grote zus zong het altijd voor me en we dansten dan samen door de kamer: alles in de wind, onze rokken zwaaiend en zwierend. Alleen bij het tweede couplet werd ik altijd een beetje verdrietig. Dat zusje dat kwijt was dat vond in niet fijn. “Niet zusje kwijt!” riep ik dan als mijn zus het tweede couplet wilde inzetten. Dus gingen we weer zwaaien en zwieren alles in de wind en naar het volgende couplet, waar het zusje teruggevonden wordt onder de brug.

Sinds een jaar of twee is mijn grote zus kwijt. Ze is overgestoken naar een ander land. In dat onbekende land is het wazig en kun je gemakkelijk verdwalen. Die grote zus van mij die mijn haar goed deed en mijn jurk rechttrok kijkt mij vragend aan en vraagt of haar haar zo goed zit. Als ik zeg dat ze een mooie trui aan heeft kijkt ze blij, heel even. De artistieke zus met haar levenslust en creativiteit is angstig en onzeker. Ze leerde haar kleine zusje wat mooi is en echt. Ze bracht de wijde wereld in huis. Rembrandt in een lijstje aan de muur, de Mattheuspassion van Bach op een zorgvuldig bij elkaar gespaarde platenspeler. Boeken, gedichten.

Mijn grote zus. Geen zwieren en zwaaien meer. Heel voorzichtig voortbewegen. Alles in de wind, schipperskind. Onder de brug, zusje terug. Kom hier Rosa, je bent mijn zusje.